Aidat Takip Sistemi + Hazır Dernek Sitesi + 1000 Adet SMS Sadece 229 TL
Kanal 23 Uyduda!
Kanal 23 Canlı İzle
14584 kez okundu
H. Vehbi Coşkun
H. Vehbi Coşkun
bilgi@kanal23.com
 GAKGO MU, GAKGOŞ MU?
05 Eylül 2017 17:15


“Gakgo mu, Gakgoş mu?” diye öteden beri bilinçsizce sürdürülen tartışmalara karşı ilk kez 2008 Yılı’nda yaptığım yüzeysel bir araştırma sonucu kaleme aldığım yazım, bu deyimlerin doğru ya da yanlış olmalarından ziyâde yerli yerince kullanılması gerektiğini kanıtlamıştı âdeta...
“Doğrusu benim kullandığımdır” misâli buyurgan bir anlayış doğru olmadığı gibi, “eskiden böyle derlerdi” şeklindeki bir yaklaşım da hem geçerli değildir, hem de çözüm olamaz bu konuya?
                                                    ***
İsmini vermekten gerekirse imtinâ etmeyeceğim emekli bir hocamız, 2008 Yılı’nda kaleme aldığım yazıma muhatap olurken; “Şehirli miyiz, varoşlu mu?” başlıklı yazısında;
“Köyden varoşa, varoştan şehre göç ettik; ama terakki edemedik (ilerleyemedik)... Eskiden Elazığlılar, büyüklerine “Gakgo” der sohbete bir zarafetle başlardı. Son zamanlarda ise âdeta bir varoş ağzıyla Gakgoş demeye başladık. Varoşun Gakgoşları olup çıktık... Ne dersiniz; bu da başlı başına bir tetkik, tetebbu mevzuu değil midir? İnceleme, araştırma...” İfâdelerine yer vermişti...
                                                    *** 
Saygı duyduğumuz hocamız, keşke “başlı başına bir tetkik mevzuu değil midir?” ifâdesine bağlı kalsa da, tetkik ettikten sonra mevzûyu yorumlasaydı?..
Hoca’nın çağrısına uyduk, tetkik ettik ve “varoş” kelimesinin hoca başta olmak üzere yanlış bilindiğini ve hatâlı kullanıldığını ortaya koyan şu bilgilere ulaştık...
Varoş kelimesi Macarca bir sözcük. Gelişmiş ülkelerde varoşlar, çoğunlukla durumu iyi olan orta ve üst katmanlardan kişilerin, şehrin gürültü ve kirliliğinden kaçan insanların, büyük ve rahat, bahçeli evlerde yaşadıkları nezîh yerleşim birimleri, câzip yerlerdir. Türkiye’de bunun tam tersi gerçekleşmiş, alt sosyo-ekonomik düzeyden insanların yaşadığı yerler hâline gelmiştir. Bu nedenle varoş sözcüğü hatâlı olarak, gecekondu mahallesi anlamında kullanılır!
Hoca, “varoş” deyimini yanlış bildiğinin farkında olmadığı gibi, “Gakgoş” deyimini âdeta aşağılayarak cephe oluşturmakla bir başka yanlışa daha sebep olduğunun farkında bile değildi?.. 
                                                    *** 
Yerel medyamız özellikle sporda birçok habere “Gakgoş” kelimesiyle başlar...
Bu yazımın yayınlanacağı Fırat Gazetesi de bir süredir yeni keşfedilmiş gibi “Gakgo” kelimesinde ısrar etmekle, hiçbir araştırmaya gerek duymamakla, sonuçta “Gakgoş”a karşı cephe oluşturmakla hatâlı davrandığının farkında bile değil?
Oysa, yerel medya olarak yıllarca “Gakgoşlar” diye attığımız manşetlerle bu deyimin ülke çapında yayılıp benimsenmesini sağladığımızı, arşivlere başvurarak kanıtlayabilirim!
Elazığspor sâyesinde; Cumhurbaşkanı, başbakan, bakanlar, siyâsiler, yaygın medya, spor yorumcuları, muhabirler vb. tüm ülke Elazığ’a “Gakgoşlar diyârı”, Elazığlılara “Gakgoşlar” diye hitap ediyor...
Siz bu gerçeği; “Olmaz efendim, doğrusu Gakgo olacak” diye değiştiremezsiniz?..  
                                                    *** 
Gakgo / Gakgoş kelimesine bilimsel olarak bakalım?
Prof. Dr. Ahmet BURAN’ın araştırması “Gakgo” kelimesinin özetle; köken olarak ilk yazılı belgelere kadar giden ve birçok değişik varyantıyla bugün Türkiye Türkçesi ve ağızlarıyla, çağdaş Türk Lehçesi’nde yaşayan bir kelime olduğunu ortaya koyuyor.
Özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu ağızlarında bazı adlar hitâp olarak kullanılırken kısaltılır ve son hecesinde bir “o” sesi türetilir. Mustafa; Musto/Mısto, Ayşe; Eşo, Hasan; Haso gibi...
Hitâp olarak adlandırılan bu adların sonuna bir “ş” ünsüzü eklenir, böylece Ali; Aliş veya Aloş, İbrahim; İbiş veya İboş, Fatma; Fatoş şekilleri ortaya çıkar.
Türkiye Türkçesi’nde Kaka, Azerbaycan Türkçesi’nde Gağa olarak görülen bu kelime, Elazığ yöresi ağızlarında tonlulaşma ve ünsüz ikizleşmesine uğrayarak Gakko / Gakgo biçimini almış, ağabey anlamında kullanılan bu şeklin sonuna küçültme, sevgi ve şefkat bildiren “ş” getirildiğinde, kelime “Gakkoş / Gakgoş” hâline gelmiş ve küçük kardeş anlamında kullanılmıştır!.. 
                                                    *** 
Prof. Dr. Ahmet BURAN Hoca’nın bilimsel anlatımı yetmediyse; Gakgo, Gakgom ve Gakgoş deyimlerinin ne olduğunu öğrenip de anlamak için KERKÜKLÜ Hoca’nın özlü ifâdesi yeter de artar bile?..
Ömrünün son demini ne yazık ki huzurevinde geçiren Yazar / Şair Merhum Mehmet Bico KERKÜKLÜ, ezbere bildiğimiz ama anlaşılan o ki anlamını hiç düşünmediğimiz ünlü mısralarında ne demişti?
Gakgonun mânası ince ve derin
Herkese Gakgomsun denilmez Gakgoş.
Gakgo sembolüdür bizim illerin
Herkese Gakgomsun denilmez Gakgoş!

 

BU YAZIYI PAYLAŞIN!
Facebook'ta Paylaş Twitter'da Paylaş Digg'de Paylaş Del.icio.us'ta Paylaş Google'da Paylaş Yahoo'da Paylaş Technorati'de Paylaş
16 Eylül 2017 07:13
11676 kez okundu
10 Eylül 2017 03:44
14461 kez okundu
05 Eylül 2017 17:15
14584 kez okundu
28 Ağustos 2017 14:54
14636 kez okundu
21 Ağustos 2017 14:57
14573 kez okundu
15 Ağustos 2017 14:26
14342 kez okundu
08 Ağustos 2017 01:28
14300 kez okundu
13 Temmuz 2017 00:50
14353 kez okundu
21 Haziran 2017 01:14
14292 kez okundu
09 Mayıs 2017 03:39
14205 kez okundu
30 Nisan 2017 02:40
14129 kez okundu
25 Nisan 2017 02:49
14070 kez okundu
İbrahim Taşel - HIRS DENİZİNDE BOĞULMAK
İbrahim Taşel
31 Aralık 2012
YAZARLAR
HAVA DURUMU
ELAZIGELAZIG
ELAZIĞ-BALIKESİR
85 kez görüntülendi
DENİZLİ-ELAZIĞ
191 kez görüntülendi
ELAZIĞ-A.GÜCÜ
475 kez görüntülendi
ESKİŞEHİR-ELAZIĞ
395 kez görüntülendi
ELAZIĞSPOR AÇIKLAMA
164 kez izlendi
ESİB VE ÇİMENTO
172 kez izlendi
ELAZIĞ 2-2 BALIKESİR
183 kez izlendi
HAZAR'DAN S.O.S!
593 kez izlendi
Aidat Takip Sistemi + Hazır Dernek Sitesi + 1000 Adet SMS Sadece 229 TL
ÇOK OKUNANLAR