Aidat Takip Sistemi + Hazır Dernek Sitesi + 1000 Adet SMS Sadece 229 TL
Kanal 23 Uyduda!
Kanal 23 Canlı İzle
15132 kez okundu
H. Vehbi Coşkun
H. Vehbi Coşkun
bilgi@kanal23.com
 GAKGO MU, GAKGOŞ MU?
05 Eylül 2017 17:15


“Gakgo mu, Gakgoş mu?” diye öteden beri bilinçsizce sürdürülen tartışmalara karşı ilk kez 2008 Yılı’nda yaptığım yüzeysel bir araştırma sonucu kaleme aldığım yazım, bu deyimlerin doğru ya da yanlış olmalarından ziyâde yerli yerince kullanılması gerektiğini kanıtlamıştı âdeta...
“Doğrusu benim kullandığımdır” misâli buyurgan bir anlayış doğru olmadığı gibi, “eskiden böyle derlerdi” şeklindeki bir yaklaşım da hem geçerli değildir, hem de çözüm olamaz bu konuya?
                                                    ***
İsmini vermekten gerekirse imtinâ etmeyeceğim emekli bir hocamız, 2008 Yılı’nda kaleme aldığım yazıma muhatap olurken; “Şehirli miyiz, varoşlu mu?” başlıklı yazısında;
“Köyden varoşa, varoştan şehre göç ettik; ama terakki edemedik (ilerleyemedik)... Eskiden Elazığlılar, büyüklerine “Gakgo” der sohbete bir zarafetle başlardı. Son zamanlarda ise âdeta bir varoş ağzıyla Gakgoş demeye başladık. Varoşun Gakgoşları olup çıktık... Ne dersiniz; bu da başlı başına bir tetkik, tetebbu mevzuu değil midir? İnceleme, araştırma...” İfâdelerine yer vermişti...
                                                    *** 
Saygı duyduğumuz hocamız, keşke “başlı başına bir tetkik mevzuu değil midir?” ifâdesine bağlı kalsa da, tetkik ettikten sonra mevzûyu yorumlasaydı?..
Hoca’nın çağrısına uyduk, tetkik ettik ve “varoş” kelimesinin hoca başta olmak üzere yanlış bilindiğini ve hatâlı kullanıldığını ortaya koyan şu bilgilere ulaştık...
Varoş kelimesi Macarca bir sözcük. Gelişmiş ülkelerde varoşlar, çoğunlukla durumu iyi olan orta ve üst katmanlardan kişilerin, şehrin gürültü ve kirliliğinden kaçan insanların, büyük ve rahat, bahçeli evlerde yaşadıkları nezîh yerleşim birimleri, câzip yerlerdir. Türkiye’de bunun tam tersi gerçekleşmiş, alt sosyo-ekonomik düzeyden insanların yaşadığı yerler hâline gelmiştir. Bu nedenle varoş sözcüğü hatâlı olarak, gecekondu mahallesi anlamında kullanılır!
Hoca, “varoş” deyimini yanlış bildiğinin farkında olmadığı gibi, “Gakgoş” deyimini âdeta aşağılayarak cephe oluşturmakla bir başka yanlışa daha sebep olduğunun farkında bile değildi?.. 
                                                    *** 
Yerel medyamız özellikle sporda birçok habere “Gakgoş” kelimesiyle başlar...
Bu yazımın yayınlanacağı Fırat Gazetesi de bir süredir yeni keşfedilmiş gibi “Gakgo” kelimesinde ısrar etmekle, hiçbir araştırmaya gerek duymamakla, sonuçta “Gakgoş”a karşı cephe oluşturmakla hatâlı davrandığının farkında bile değil?
Oysa, yerel medya olarak yıllarca “Gakgoşlar” diye attığımız manşetlerle bu deyimin ülke çapında yayılıp benimsenmesini sağladığımızı, arşivlere başvurarak kanıtlayabilirim!
Elazığspor sâyesinde; Cumhurbaşkanı, başbakan, bakanlar, siyâsiler, yaygın medya, spor yorumcuları, muhabirler vb. tüm ülke Elazığ’a “Gakgoşlar diyârı”, Elazığlılara “Gakgoşlar” diye hitap ediyor...
Siz bu gerçeği; “Olmaz efendim, doğrusu Gakgo olacak” diye değiştiremezsiniz?..  
                                                    *** 
Gakgo / Gakgoş kelimesine bilimsel olarak bakalım?
Prof. Dr. Ahmet BURAN’ın araştırması “Gakgo” kelimesinin özetle; köken olarak ilk yazılı belgelere kadar giden ve birçok değişik varyantıyla bugün Türkiye Türkçesi ve ağızlarıyla, çağdaş Türk Lehçesi’nde yaşayan bir kelime olduğunu ortaya koyuyor.
Özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu ağızlarında bazı adlar hitâp olarak kullanılırken kısaltılır ve son hecesinde bir “o” sesi türetilir. Mustafa; Musto/Mısto, Ayşe; Eşo, Hasan; Haso gibi...
Hitâp olarak adlandırılan bu adların sonuna bir “ş” ünsüzü eklenir, böylece Ali; Aliş veya Aloş, İbrahim; İbiş veya İboş, Fatma; Fatoş şekilleri ortaya çıkar.
Türkiye Türkçesi’nde Kaka, Azerbaycan Türkçesi’nde Gağa olarak görülen bu kelime, Elazığ yöresi ağızlarında tonlulaşma ve ünsüz ikizleşmesine uğrayarak Gakko / Gakgo biçimini almış, ağabey anlamında kullanılan bu şeklin sonuna küçültme, sevgi ve şefkat bildiren “ş” getirildiğinde, kelime “Gakkoş / Gakgoş” hâline gelmiş ve küçük kardeş anlamında kullanılmıştır!.. 
                                                    *** 
Prof. Dr. Ahmet BURAN Hoca’nın bilimsel anlatımı yetmediyse; Gakgo, Gakgom ve Gakgoş deyimlerinin ne olduğunu öğrenip de anlamak için KERKÜKLÜ Hoca’nın özlü ifâdesi yeter de artar bile?..
Ömrünün son demini ne yazık ki huzurevinde geçiren Yazar / Şair Merhum Mehmet Bico KERKÜKLÜ, ezbere bildiğimiz ama anlaşılan o ki anlamını hiç düşünmediğimiz ünlü mısralarında ne demişti?
Gakgonun mânası ince ve derin
Herkese Gakgomsun denilmez Gakgoş.
Gakgo sembolüdür bizim illerin
Herkese Gakgomsun denilmez Gakgoş!

 

BU YAZIYI PAYLAŞIN!
Facebook'ta Paylaş Twitter'da Paylaş Digg'de Paylaş Del.icio.us'ta Paylaş Google'da Paylaş Yahoo'da Paylaş Technorati'de Paylaş
18 Şubat 2018 15:50
2466 kez okundu
11 Şubat 2018 15:44
5471 kez okundu
05 Şubat 2018 14:03
14126 kez okundu
28 Ocak 2018 16:49
14316 kez okundu
22 Ocak 2018 13:41
14776 kez okundu
24 Aralık 2017 04:38
15373 kez okundu
18 Aralık 2017 02:44
15015 kez okundu
10 Aralık 2017 16:55
14972 kez okundu
04 Aralık 2017 20:04
15026 kez okundu
26 Kasım 2017 16:36
15126 kez okundu
19 Kasım 2017 11:25
14946 kez okundu
05 Kasım 2017 15:25
15004 kez okundu
İbrahim Taşel - HIRS DENİZİNDE BOĞULMAK
İbrahim Taşel
31 Aralık 2012
YAZARLAR
HAVA DURUMU
ELAZIGELAZIG
ELAZIĞ-GİRESUN
57 kez görüntülendi
BALIKESİR-ELAZIĞ
98 kez görüntülendi
ELAZIĞ-DENİZLİ
149 kez görüntülendi
A.GÜCÜ-ELAZIĞ
286 kez görüntülendi
M.ANALİZ 23 ŞUBAT
134 kez izlendi
TELEFİNAL DENİZLİ
199 kez izlendi
ELAZIĞ-DENİZLİ
252 kez izlendi
M.ANALİZ K.YAKA
461 kez izlendi
Aidat Takip Sistemi + Hazır Dernek Sitesi + 1000 Adet SMS Sadece 229 TL
ÇOK OKUNANLAR