• Dolar
    7.255
  • Euro
    8.5514
  • G. Altın
    478.46
  • T. Altın
    3313.2
Doç. Dr. Kürşat Alyamaç

Akademik çalışmaların yanında vatandaşlarımızı ve kamuoyunu bilgilendirmeyi çok önemsiyorum. Bu nedenle yıllardır Elâzığ basınının önemli değerlerinden biri olan Günışığı Gazetesindeki köşemde sizlerle buluşuyoruz. Göz teması kurmadan, duygularınızı sadece kelimelerle anlatmak, gerçekten çok zordur. Eğer kelimelerin gücünü tam anlamıyla kullanmak istiyorsanız, her bir köşe yazısı önemli bir zaman alıyor. Ancak sonuç milletimize hizmet ise her şeye değer.

Kanal 23 resmi internet sayfasında sizlerle buluşmamızı sağlayan dost; Kıymetli Kardeşim, Kanal 23 Televizyonu Genel Yayın Yönetmeni Metin Erol Bey’dir. Her ne kadar vakit problemimi kendisine anlatmaya çalışsam da, böyle bir Elazığ Sevdalısına hayır diyebilmek mümkün olmadı. Umarım doğru zamanda, doğru yazılarla Elâzığ’ımıza katkılar sunmak nasip olur. Metin Bey’in ve Doruk Medya Grubu’nun başarıları daim olsun dilerim.

24 Ocak 2020 günü akşam saatlerinde meydana gelen deprem, Elazığ’da adeta hayatımızın akışını değiştirdi. Elazığ ve Malatya’da 41 canımızı kaybettik, rahmet olsun. Yaralılarımız sağlıklarına kavuştular ama gönüllerdeki yaralar maalesef hep kalacak. Ne diyelim, Yüce Mevla’mız daha beterinden korusun.

Depremin yaraları sarılmaya çalışılırken, tüm Dünyayı saran korona virüs tehdidinden Ülkemiz ve İlimizde nasibini aldı. Şu anda tüm dikkatler bu salgın hastalığa çevrilmiş durumda ancak yine de Elazığlının zihninde hâlâ deprem var. Çünkü kesinleştirilmiş listeler maalesef salgından dolayı tamamlanamadı ve ilan edilemedi. Dolayısıyla yapısal çalışmalarla ilgili süreçte uzamış oldu. Ama şunu ifade etmek isterim ki vatandaşımız gerçekten olgun ve sabırlı. En sıkıntıdaki vatandaşlarımız bile “Allah, Devletimize zeval vermesin” deyip, sabırla bekliyorlar. Elazığlı bir kez daha Devletine bakış açısını ve Devletinin yanında olduğunu ortaya koymuş oldu.

Gündemin konusu virüs olsa da, vatandaşlarımız beni nerede görseler, deprem ile ilgili merak ettiklerini sormaya devam ediyorlar. Çünkü deprem sonrasında başlanan yapısal anlamdaki çalışmalar devam ediyor ve devam edecek birçok çalışma var. En çok sorulan sorulardan birini bu yazı vesilesiyle tekrar cevaplamak istiyorum. Yapısal güçlendirme nedir? Gerçekten işe yarar mı?

Vatandaşlarımız görsel ve yazılı medya aracılığıyla ve artık günümüzde sosyal medya aracılığıyla bilgiye çok rahat erişebilmektedir. Aslında deprem ile ilgili birçok konuda önemli bilgiler edindik ama yapısal güçlendirme çok özel bir konu ve bugüne kadar Elazığ Kamuoyu, bu konu ile neredeyse hiç karşılaşmadı. Dolayısıyla haklı olarak bilinmeyen bir konu, vatandaşlarımızı tedirgin etmektedir.

Yapısal güçlendirme adeta bir binanın tedavi edilmesi anlamını taşır. Bir binanın, inşa edildiği yıldaki yapım şartları, ömrü boyunca maruz kaldığı deprem yükleri ve yıpranma payı gibi unsurlar dikkat alınarak, mevcut yapısal taşıma kapasitesi belirlenir. Buna aynı zamanda binanın yapısal performansı da diyebiliriz.

Bir binanın yapısal performansının belirlenebilmesi için, mevcut malzeme özelliklerinin (beton dayanımının, demir donatı özelliklerinin ve sayısının), taşıyıcı sistem tipinin ve elemanlarının (yani projesinin), zemin özelliklerinin ve mevcut hasar seviyesinin belirlenmesi/elde edilmesi gerekir. Bu bilgiler kullanılarak, uygun akademik yöntemler yardımıyla, yürürlükteki standart ve yönetmeliklere göre yapı analiz edilir ve yapısal performans seviyesine karar verilir.

Yapısal performans seviyesinin ilgili yönetmelikte belirtilen kriterlere göre yeterli olmadığına karar verilirse, o zaman bu bina için güçlendirme projesi hazırlanır. Güçlendirme tamamen teknik bir konudur ve mutlaka bu konuda uzman inşaat mühendisleri tarafından yapılmalıdır. Aslında elinde belirli bir hesap yazılımı olan her inşaat mühendisi bir güçlendirme projesi hazırlayabilir. Ancak maalesef sadece matematiğe dayalı, mühendislik görgü ve tecrübesinden uzak projelerle güçlendirilmiş yapıların depremden sonraki hallerine hep beraber şahit olduk.

Belki de Elazığ’da vatandaşımızı “güçlendirme işe yarar mı?” diye, tereddüte sürükleyen en önemli olay “Elazığ Lisesi’nin” ağır hasar görmesidir. Güçlendirme görmüş bir yapının ağır hasar görmesi kesinlikle güçlendirmenin işe yaramadığı anlamına gelmemektedir. Bu okulun güçlendirme projesi ve imalatı incelendiğinde önemli eksiklikler görülmektedir. Özellikle projeler, sadece bilgisayar programlarına bağlı üretilince ve mühendislik tecrübesinden uzak olunca, maalesef beklenmeyen sıkıntılar oluşmaktadır.

Aslında Sivrice Depremi ile çok önemli bir sonuç ortaya çıkmıştır. Yereldeki Kurumların (taşra teşkilatlarının) yaptırdığı güçlendirme projeleri ve uygulamaları, Bakanlıkların Merkezden yaptırdıkları proje ve uygulamalardan çok çok daha başarılıdır. Belirli bir kamu kurumunun birkaç ildeki tüm binalarının tek bir ihale ile güçlendirmelerinin yapılması, büyük bir hata olarak karşımızda durmaktadır. Merkezdeki yani Bakanlıktaki birkaç mühendis, bir işe ait onlarca/yüzlerce yapının güçlendirme projesini nasıl sağlıklı bir şekilde inceleyip, kontrol edebilir ki? Hâlbuki yerinde yapılan ihalelerde, kurumlar gerekirse üniversitelerden resmi veya ikili ilişkilerle destek almakta ve en iyisini yapmaya çalışmaktadırlar.

Elazığ ve çevre İllerde, bizatihi tarafımızdan yapılmış (Fırat Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Yapı Ana Bilim Dalı) ve 10 yılı aşkın süredir, birçok depreme maruz kalmasına rağmen güvenle ayakta olan yüzlerce yapı mevcuttur. Dolayısıyla güçlendirme işleri uzman ekipler tarafından yapılırsa, binalar depremleri güvenle atlatacaklardır.

Elazığ’da da binalarını güçlendirecek olan vatandaşlarımız lütfen tedirgin olmasınlar. Çevre Şehircilik Bakanlığı, Elazığ Belediyesi ve Fırat Üniversitesi’nin konu ile ilgili yoğun çalışmaları hâlâ devam etmektedir ve devam edecektir. Vatandaşlarımızın mağdur olmaması için teknik açıdan her türlü desteği vermeye de devam edeceğiz. İnşaAllah salgın ile ilgili sıkıntılı süreç biter bitmez, yapısal çalışmalar daha da hızlı devam edecektir.

#Evdekal #Sağlıklakal #Hayatevesığar Elazığım…