Cumhurba┼čkan─▒ Recep Tayyip Erdo─čan, ÔÇťFaiz konusundaki hassasiyetim ayn─▒d─▒r, de─či┼čen bir ┼čey yoktur. Merkez Bankas─▒ ba─č─▒ms─▒z ya dolay─▒s─▒yla o kendi karar─▒n─▒ kendisi al─▒r ayr─▒. Ama bunun d─▒┼č─▒nda ├Âzel sekt├Âre ait bankalar var. Bu bankalar neye g├Âre hareket ediyor. Merkez Bankas─▒ÔÇÖn─▒n a├ž─▒klad─▒─č─▒ karara bak─▒yor, onlar da bu karara g├Âre bak─▒yorsunuz 50ÔÇÖlere varan ┼ču anda faiz uygulamas─▒ var. Faiz denilen bu s├Âm├╝r├╝ arac─▒n─▒ kullanmaya asla arac─▒ olamay─▒z, vesile olamay─▒z" dedi.
Cumhurba┼čkan─▒ Recep Tayyip Erdo─čan, T├╝rkiye Esnaf ve Sanatkarlar─▒ KonfederasyonuÔÇÖnun (TESK) 20. Ola─čan Genel Kuruluna kat─▒ld─▒. Burada yapt─▒─č─▒ konu┼čmada Erdo─čan, ÔÇťBizim gelene─čimizde esnaf ahidir. Ahinin kelime k├Âkeni karde┼člikten ve c├Âmertlikten gelir. Tarihimizde ahi demek ticarette ve sosyal hayatta karde┼čli─či, dayan─▒┼čmay─▒, c├Âmertli─či esas alan ki┼či demektir. Tasavvuftaki uhuvet ile ahilikteki karde┼člik ayn─▒ yola ├ž─▒kar. As─▒rlar boyunca AnadoluÔÇÖda devletin zay─▒f d├╝┼čt├╝─č├╝ toplumun birli─če ve dirli─če ihtiyac─▒ oldu─ču her d├Ânemde ahiler yani esnaf ve sanatkarlar─▒m─▒z devreye girmi┼čtir. Adeta bir ├žimento gibi milletimizi bir arada tutan, savunan, ya┼čatan, b├╝y├╝ten ahiler kendi i┼člerinde de s─▒k─▒ bir mesleki ve ahlaki disiplin olu┼čturmu┼člard─▒r. Ahilerin as─▒l g├╝c├╝ kendi i├žlerindeki bu nizamdan, intizamdan, ihlastan gelmektedir. Bu yolun esas─▒ ├žok kazanmak de─čil, helalinden kazanmakt─▒r. Ahilik sadece kendini d├╝┼č├╝nmek de─čil, ayn─▒ zamanda ├ževresindeki karde┼čleriyle t├╝m toplumu g├Âzetmektir. Ecdad─▒m─▒z─▒n bu konuyla ilgili say─▒s─▒z meselleri, hikayeleri, tavsiyeleri vard─▒r. Bug├╝n de 307 meslek dal─▒ndaki 1 milyon 733 bin ├╝yesiyle T├╝rkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonumuzu ahili─čin bayraktar─▒ olarak de─čerlendiriyorumÔÇŁ ifadelerini kulland─▒.
K├Âks├╝z bir a─čac─▒n ayakta kalamayaca─č─▒ gibi k├Âks├╝z bir kurumun da varl─▒─č─▒n─▒ uzun s├╝re devam ettirebilmesinin m├╝mk├╝n olmad─▒─č─▒n─▒ vurgulayan Erdo─čan, ÔÇťSel├žukluÔÇÖdan beri devletimizi ve milletimizi ayakta tutan, omurga g├Ârevi g├Âren esnaf ve sanatkarlar─▒m─▒z─▒n bug├╝n de ayn─▒ misyona sahip olduklar─▒na inan─▒yorum. T├╝rkiyeÔÇÖnin kritik bir d├Ânemden ge├žti─či ┼ču g├╝nlerde sizlere yine ├žok ├Ânemli g├Ârevler d├╝┼č├╝yor. Son 5 y─▒ld─▒r ard─▒ ard─▒na ya┼čad─▒─č─▒m─▒z hadiselerin en yak─▒n ┼čahitleri sizlersiniz. Sokaklar─▒ kar─▒┼čt─▒rmaktan darbe te┼čebb├╝s├╝ne ter├Âr ├Ârg├╝tlerini ├╝zerimize salmaktan ekonomik tetik├žili─če kadar her t├╝rl├╝ sald─▒r─▒ya maruz kald─▒k. Ya┼čad─▒─č─▒m─▒z bunca hadiseye ra─čmen ne siyasi istikrar─▒m─▒z ne ekonomik g├╝c├╝m├╝z ne de sosyal b├╝t├╝nl├╝─č├╝m├╝z zarar g├Ârd├╝. B├Âyle oldu─ču halde ├╝lkemizin ad─▒ birileri taraf─▒ndan s├╝rekli olumsuzluklarla yan yana al─▒nmaya ├žal─▒┼č─▒l─▒yor. Sizler vas─▒tas─▒yla t├╝m milletimle d├╝nyadaki t├╝m siyaset ve ekonomi ├ževreleri ile samimi bir hasb─▒hal yapmak istiyorumÔÇŁ ┼čeklinde konu┼čtu.

ÔÇťT├╝rkiyeÔÇÖnin demokrasi konusunda herhangi bir eksi─či, gedi─či, s─▒k─▒nt─▒s─▒ yokturÔÇŁ
Cumhurba┼čkan─▒ Erdo─čan, konu┼čmas─▒na ┼č├Âyle devam etti:
ÔÇťG├╝n├╝m├╝z d├╝nyas─▒nda ├╝lkeler bir yandan demokratik olanlar ve olmayanlar, di─čer yandan da ekonomik bak─▒mdan geli┼čmi┼č olanlar, geli┼čmekte olanlar, geri kalm─▒┼člar ┼čeklinde s─▒n─▒fland─▒r─▒l─▒yorlar. T├╝rkiye ge├žmi┼čte ya┼čad─▒─č─▒ kimi darbelere ra─čmen her seferinde tercihini tekrar demokrasiden yana kullanm─▒┼č bir ├╝lkedir. En ileri standartlarda demokratik bir ├╝lke oldu─čumuzu ├žok uzun zamand─▒r tavizsiz bir ┼čekilde uygulad─▒─č─▒m─▒z serbest se├žimlerimizde teredd├╝de meydan vermeyecek ┼čekilde g├Âsterdik. Son olarak 24 Haziran se├žimlerinde milletimiz h├╝r iradesiyle kendisini y├Ânetecek cumhurba┼čkan─▒n─▒ ve kendisini Mecliste temsil edecek milletvekillerini se├žmi┼čtir. Her kim bu se├žimlerin ├╝zerinde en k├╝├ž├╝k bir g├Âlge oldu─čunu s├Âylerse hem demokrasiye hem de T├╝rkiyeÔÇÖye b├╝htan ediyor demektir. T├╝rkiyeÔÇÖnin demokrasi konusunda herhangi bir eksi─či, gedi─či s─▒k─▒nt─▒s─▒ yoktur. Gelelim ekonomiye. Cumhuriyetimizi kurdu─čumuzda d├Ânemin ┼čartlar─▒ ve e─čilimleri gere─či ├Ânce devlet├ži ekonomiyi tercih ettik. ├çok partili siyasi hayata ad─▒m atmam─▒z─▒n ard─▒ndan karma ekonomiye ge├žtik. Rahmetli ├ľzalÔÇÖla birlikte de ├╝lke olarak tercihimizi serbest piyasa ekonomisinden yana kulland─▒k. Bizde AK Parti d├Âneminde ├╝lkemizi d├╝nyaya a├žarak serbest piyasa ekonomisini g├╝├žlendirdik, kurumsalla┼čt─▒rd─▒k, geli┼čtirdik. Bu sayede ├╝lkemizi b├╝y├╝tmek, zenginle┼čtirmek i├žin ihtiyac─▒m─▒z olan uluslararas─▒ yat─▒r─▒mlar─▒ T├╝rkiyeÔÇÖye ├žekmeyi ba┼čard─▒k. ├ťlkemizi ├╝├ž bu├žuk kat b├╝y├╝t├╝rken sat─▒n alma paritesine g├Âre d├╝nyan─▒n 13., milli gelire g├Âre de 17. ekonomisi haline getirdik. T├╝rkiyeÔÇÖnin bug├╝n de tercihi ve uygulamalar─▒ serbest piyasa ekonomisinden yanad─▒r. D├Âviz kurundaki dalgalanma ba┼čta olmak ├╝zere ekonomimizi olumsuz y├Ânde etkileyen t├╝m hadiseleri serbest piyasa ├žer├ževesinin d─▒┼č─▒na asla ├ž─▒kmadan ├ž├Âzmenin m├╝cadelesini veriyoruz. Benzer sorunlarla kar┼č─▒la┼čan kimi ├╝lkelerin bunlar─▒ demokrasi ve serbest piyasa ekonomisine uymayan y├Ântemlerle nas─▒l ├ž├Âzd├╝klerini de gayet iyi biliyoruz. Ama biz bu yollara tevess├╝l etmedik, etmeyece─čiz.ÔÇŁ

ÔÇť├ťlkemize y├Ânelik gizli a├ž─▒k sald─▒r─▒lar─▒n ne demokrasimizdeki eksiklerle ne serbest piyasa ekonomisi kapsam─▒ndaki sorunlarla ilgisinin olmad─▒─č─▒n─▒ g├Âr├╝yoruzÔÇŁ
ÔÇťSon d├Ânemde kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒m─▒z hadiselere bakt─▒─č─▒m─▒zda ├╝lkemize y├Ânelik gizli a├ž─▒k sald─▒r─▒lar─▒n ne demokrasimizdeki eksiklerle ne serbest piyasa ekonomisi kapsam─▒ndaki sorunlarla ilgisinin olmad─▒─č─▒n─▒ g├Âr├╝yoruzÔÇŁ diyen Erdo─čan, ÔÇťBu s├╝recin en ├Ânemli belirleyicisi d├╝nyadaki ekonomik e─čilimlerin de─či┼čmi┼č olmas─▒d─▒r. K├╝resel d├╝zeyde finans ve ├╝retim alan─▒ndaki yat─▒r─▒mlarda dola┼čan paralar bir s├╝redir belirli merkezlerde toplanmaya ba┼člam─▒┼čt─▒r. Uluslararas─▒ yat─▒r─▒mlardaki daralmay─▒ bu e─čilimden dolay─▒ anlay─▒┼čla kar┼č─▒layabiliriz. Nitekim benzer g├Âstergelere sahip oldu─čumuz t├╝m geli┼čmekte olan ├╝lkeler bu de─či┼čimden olumsuz y├Ânde etkilenmi┼čtir. Ancak T├╝rkiye ├Âzellikle son bir ka├ž y─▒ld─▒r geli┼čmekte olan ├╝lkelerin ortalama seyrinden farkl─▒la┼čan daha olumsuz bir g├Âr├╝nt├╝ i├žindedir. Mesele demokrasi veya serbest piyasa ekonomisi olmad─▒─č─▒na g├Âre burada bir ba┼čka sorunla, bir ba┼čka durumla kar┼č─▒ kar┼č─▒yay─▒z demektir. Elbette bunlar─▒ s├Âylerken demokrasimizi daha ileriye ta┼č─▒mak ekonomimizi daha geli┼čtirmek i├žin atmam─▒z gereken ad─▒mlar oldu─ču ger├že─čini g├Âzard─▒ etmiyoruz. Vurgulamak istedi─čim husus, ya┼čad─▒klar─▒m─▒z─▒n eksiklerimizin gediklerimizin yap─▒sal sorunlar─▒m─▒z─▒n ├Âtesinde bir anlama sahip oldu─čudur. AK Parti T├╝rkiyeÔÇÖnin en reformcu en de─či┼čimci en yenilik├ži partisi olarak tabii ki misyonunun gereklerini yerine getirmeye devam edecektir. Cumhurba┼čkanl─▒─č─▒ H├╝k├╝met SistemiÔÇÖni reformlar─▒m─▒z─▒ daha g├╝├žl├╝ ┼čekilde hayata ge├žirmenin f─▒rsat─▒ olarak g├Ârd├╝─č├╝m├╝z i├žin bu derece heyecanla istedik. Milletimiz de bu vaadimize inand─▒─č─▒, g├╝vendi─či i├žin bizi destekledi ve yolumuzu a├žt─▒. Kar┼č─▒ kar┼č─▒ya bulundu─čumuz sorunlar─▒n sebebi ne olursa olsun milletimizin bize g├Âsterdi─či g├╝veni hak edebilmek i├žin ├ž├Âzmekte kararl─▒y─▒z. Bu do─črultuda gereken ad─▒mlar─▒ da birer birer at─▒yoruzÔÇŁ a├ž─▒klamas─▒nda bulundu.

ÔÇťEsnaflar─▒m─▒z─▒n bir k─▒sm─▒n─▒ da yak─▒ndan ilgilendiren d├Âvizle kira konusunu k├Âkten ├ž├Âz├╝yoruzÔÇŁ
Zor d├Ânemlerin zor kararlar vermeyi ve uygulamay─▒ gerektirdi─čini s├Âyleyen Erdo─čan, ÔÇťBizde ├╝lkemizin i├žinden ge├žti─či d├Ânemin nezaketine ve ├Ânemine uygun kararlar almaktan ve uygulamaktan asla ├žekinmiyoruz. Cumhurba┼čkan─▒ olarak ┼čahs─▒m─▒n koordinasyonunda ekonomi y├Ânetimimiz ba┼čta olmak ├╝zere ilgili t├╝m kurumlar─▒m─▒zda gece g├╝nd├╝z ├žal─▒┼č─▒yoruz. ─░┼č d├╝nyam─▒zla ihracat├ž─▒lar─▒m─▒zla yat─▒r─▒mc─▒lar─▒m─▒zla KOB─░ÔÇÖlerimizle esnaf ve sanatkarlar─▒m─▒zla da her f─▒rsatta isti┼čare ediyor, birlikte neler yapabilece─čimizi konu┼čuyoruz. D├Âviz kurundaki dalgalanmay─▒ ├Ânlemeye y├Ânelik pek ├žok tedbiri hayata ge├žirdik ge├žiriyoruz. Bu do─črultuda ├Ân├╝m├╝zdeki g├╝nlerde yeni ad─▒mlar─▒m─▒z olacak. ├ľrne─čin esnaflar─▒m─▒z─▒n bir k─▒sm─▒n─▒ da yak─▒ndan ilgilendiren d├Âvizle kira konusunu k├Âkten ├ž├Âz├╝yoruz. D├╝n ak┼čam imzalad─▒m ve Resmi GazeteÔÇÖde yay─▒nland─▒ ┼ču anda hayata ge├žiyor. Bizim anlay─▒┼č─▒m─▒za g├Âre ihracat ve ithalat gibi d─▒┼čar─▒yla i┼či olmayan hi├ž kimsenin d├Âvizle yolu kesi┼čmemelidir. Bu ├╝lkenin i├žindeki her i┼či kendi param─▒zla fiyatland─▒r─▒lmas─▒ konu┼čulmas─▒ yap─▒lmas─▒ gerekiyor. Bu konuda gereken d├╝zenlemeyi yapt─▒k, uygulamay─▒ ba┼člat─▒yoruzÔÇŁ ifadelerini kulland─▒.

"Faiz konusundaki hassasiyetim ayn─▒d─▒r, de─či┼čen bir ┼čey yokturÔÇŁ
Cumhurba┼čkan─▒ Erdo─čan konu┼čmas─▒n─▒ ┼č├Âyle s├╝rd├╝rd├╝:
ÔÇťBir ba┼čka ├Ânemli ad─▒m─▒m─▒z, kamuda her alanda ciddi bir tasarrufa gitmektir. Cari harcamalar konusunda ara├žlardan binalara ve personele kadar geni┼č bir tasarruf tedbirini hayata ge├žiriyoruz. Kamuda kullan─▒lan ara├žlar─▒ hem say─▒ olarak hem nitelik olarak s─▒n─▒rland─▒r─▒yoruz. Kirada bulunan kamu kurulu┼člar─▒n─▒n bir├žok bakanl─▒klar─▒m─▒z, genel m├╝d├╝rl├╝klerimiz kirac─▒ ve ┼ču anda bakanl─▒k say─▒m─▒z─▒n 16ÔÇÖya d├╝┼čmesi ile birlikte burada kazan─▒lan t├╝m binalar─▒ yeniden de─čerlendirdik, planlamas─▒ yap─▒ld─▒ ve bundan b├Âyle kirac─▒ olunan yerlerin hemen hemen tamam─▒na yak─▒n─▒ndan ├ž─▒kmak suretiyle onlar─▒ da bu binalara ta┼č─▒yarak buradan da ├žok ciddi bir tasarrufta bulunuyoruz. Personel al─▒m─▒nda da dikkatli davran─▒yoruz. ┼×u kadar ki┼či emekli oldu. Tamam emekli oldu─ču kadar ki┼čiyi alabiliriz ama daha fazlas─▒n─▒ almayaca─č─▒z. B├Âylece kamu harcamalar─▒nda m├╝mk├╝n olan en y├╝ksek tasarrufu ger├žekle┼čtirerek b├╝t├že dengesine katk─▒da bulunaca─č─▒z. Yani israf ekonomisi de─čil, ├╝retim ve verim ekonomisine ge├žiyoruz. Yat─▒r─▒mlar konusunda da ├žok ├Ânemli ilke kararlar─▒ ald─▒k. Buna g├Âre elimizdeki kaynaklar─▒ ├Ânceli─či bitmeye en yak─▒n projelere vererek ├žal─▒┼čmalar─▒n ilerleme durumuna g├Âre kademe kademe kullanaca─č─▒z. Y├╝zde 100ÔÇÖe yak─▒n hangi yat─▒r─▒m varsa ├Âncelikle onlar─▒ bitirmeye, y├╝zde 50ÔÇÖnin ├╝zerindekileri yava┼č yava┼č bitirmeye ama ihalesi yap─▒lm─▒┼č daha hen├╝z do─čru d├╝r├╝st ba┼članmam─▒┼č, oturup konu┼čup onlara ba┼člamayaca─č─▒z. Onlar─▒ ┼ču anda bir kenara koyuyoruz. Zira ┼ču andaki durum bunu gerektiriyor ve bunlar da yat─▒r─▒mlar─▒n nevine g├Âre yeniden ele al─▒nacak. Onun i├žin t├╝m bakan arkada┼člar─▒mla d├╝n kabine toplant─▒s─▒nda bunlar─▒ da konu┼čtuk. ├ľzel sekt├Âr yat─▒r─▒mlar─▒n─▒, kamu ├Âzel i┼čbirli─či yat─▒r─▒mlar─▒n─▒ uluslararas─▒ yat─▒r─▒mlar─▒ ise t├╝m g├╝c├╝m├╝zle te┼čvik etmeyi s├╝rd├╝rece─čiz. ├ťretim ve istihdam bizim olmazsa olmaz─▒m─▒zd─▒r. Bu do─črultuda gereken her t├╝rl├╝ tedbiri almaya devam edece─čiz. ─░hracat─▒m─▒zdaki art─▒┼č e─čilimi, turizmdeki olumlu geli┼čmeler, fiyatlardaki nispi d├╝┼č├╝┼čle belirli sekt├Ârlerin cazip hale gelmesi ├╝retimi ve istihdam─▒ destekleyen olumlu hususlard─▒r. Att─▒─č─▒m─▒z ad─▒mlar─▒n etkisini g├Ârmeye ba┼člad─▒k├ža reel sekt├Âre ├žok daha g├╝├žl├╝ destek verme imkan─▒ elde edece─čiz. Bu noktada ├Âzellikle faiz konusundaki hassasiyetim ayn─▒d─▒r de─či┼čen bir ┼čey yoktur. Merkez Bankas─▒ ba─č─▒ms─▒z ya dolay─▒s─▒yla o kendi karar─▒n─▒ kendisi al─▒r ayr─▒. Ama bunun d─▒┼č─▒nda ├Âzel sekt├Âre ait bankalar var. Bu bankalar neye g├Âre hareket ediyor. Merkez Bankas─▒ÔÇÖn─▒n a├ž─▒klad─▒─č─▒ karara bak─▒yor, onlar da bu karara g├Âre bak─▒yorsunuz 50ÔÇÖlere varan ┼ču anda faiz uygulamas─▒ var. ┼×imdi ben esnaf karde┼člerime soruyorum, reel sekt├Ârdeki yat─▒r─▒mc─▒ Allah a┼čk─▒na bana s├Âyler misiniz yat─▒r─▒mlar─▒n─▒ neye g├Âre yapacak? Yeni bir yat─▒r─▒ma ba┼člayabilir mi? Mevcut yat─▒r─▒m─▒n─▒ geli┼čtirebilir mi, i┼čletme sermayesine ihtiyac─▒ varsa bu i┼čletme sermayesini nas─▒l nereden temin edebilir? Zaten ├Âzel sekt├Âr bankalar─▒n─▒n bir├žo─ču kolay kolay bunlara kredi musluklar─▒n─▒ da a├žm─▒yor b├Âyle bir durumla da kar┼č─▒ kar┼č─▒ya. Zaten y├╝zde 50ÔÇÖlere varan faiz oran─▒ oldu─ču zaman i├žinizde b├Âyle y├╝zde 50 karl─▒l─▒kla kazanan ├žal─▒┼čan var m─▒? Bu ancak esrar eroin t├╝ccarlar─▒nda olur. Normalde olmaz. Bu ger├žek ortada, bu ger├žek ortada oldu─čuna g├Âre faiz denilen bu s├Âm├╝r├╝ arac─▒n─▒ kullanmaya asla arac─▒ olamay─▒z, vesile olamay─▒z."